به گزارش خبرگزاری حوزه، دکتر فهیمه فرهمندپور طی سخنانی در دومین رویداد ملی تشکلهای مردمی خانوادهمحور (سلاله) ضمن بیان مؤلفههایی از نگاه انتقادی خود به موضوع پسرفت جایگاه تربیتی خانواده در ایران معاصر ابراز داشت: یکی از مشکلات جدی جامعه ما به جهت رواج پدیدهای با عنوان "بازنشستگی اجباری خانواده" بوده که خود این مساله متأسفانه زمینهساز ایجاد یک بحرانعمیق فرهنگی در جامعه ما بوده است.
وی افزود: در طول دههها به تدریج نهاد خانواده ایرانی از یک نهاد فعال و مسئول به نهادی منفعل و مصرفکننده خدمات تبدیل شده است و وضعیت در این خصوص طوری بوده که گویی خانوادهها به اجبار وارد مرحله بازنشستگی شدهاند.
مدرس حوزه و دانشگاه همچنین در تحلیل تاریخی خود با اشاره به دوران پیش از انقلاب اسلامی گفت: بسیاری از خانوادهها از جمله از طیف مذهبی جامعه در آن مقطع، احساس مسئولیتی مطلق در تربیت دینی و اخلاقی فرزندان داشتند و با همه امکانات نظام طاغوت مقابله میکردند. نتیجه این مسئولیتپذیری آن بود که حتی جوانِ دانشجو در فضای دانشگاه پهلوی، از ایمان و هویت خود دفاع میکرد.
وی سپس نقطه تغییر پس از انقلاب را شروع یک انحراف سیستماتیک برشمرد و افزود: پس از پیروزی انقلاب، بسیاری از خانوادههای ایرانی تصور کردند همه امور تربیتی را نظام اسلامی بر عهده گرفته است. به همین جهت، سطح دغدغه و کنشگری خانوادهها ناگهان کاهش یافت و ما عاملیت اصلی تربیت را از خانواده به نهادهای رسمی سپردیم.
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده همچنین با بیان مثالهایی عینی به نقد پیامدهای این فرآیند پرداخت و گفت: نهضت مشاوره با همه ارزشهایش، جای پدربزرگ، مادربزرگ و خود والدین را گرفته است. امروز والدین فقط هزینه مشاوره را میپردازند، در حالی که باید توانمند شوند تا خودشان نقش مشاور خانواده را ایفا کنند.
وی از مصوبات مجلس همچون تعیین سقف مهریه نیز بهعنوان نمونهای از قانونگذاری با نگاه کماعتماد به خانوادهها یاد کرد و بیان داشت: چنین قوانینی به خانوادهها این پیام را میدهد که گویا ناتوان از تصمیمگیری در اساسیترین امور زندگی خود هستند. این نگاه، مرجعیت والدین را تضعیف و پیوند اعتماد در خانواده را متزلزل میکند.
فرهمندپور همچنین در ادامه ضمن هشدار نسبت به افت اعتماد و مرجعیت والدین نزد فرزندان خاطرنشان کرد: ما خانوادههایی داریم که فرزندانشان جدا زندگی میکنند و آنها اصلاً خبر ندارند. وقتی دعوای زن و شوهری پیش میآید، اولین توصیه اطرافیان این است که "برو پیش مشاور"، نه اینکه گفتوگو کنید.
وی راه برونرفت از این وضعیت را در اجرای واقعی بحث خانوادهمحوری در همه نظامات دانست و با اشاره به سیاستهای ابلاغی رهبر معظم انقلاب گفت: حضرت آقا تأکید می کنند که در نگاه تمدنی اسلام، واحد تمدنساز، خانواده است نه فرد و لذا اگر خانوادهها فاقد عاملیت شوند، تمدن اسلامی شکل نخواهد گرفت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود خواستار آگاه سازی خانوادهها نسبت به بحرانهایی همچون سالمندی، کاهش جمعیت و مخاطرات فضای مجازی شد و افزود: پر کردن شکاف اطلاعاتی میان نسلها و ارتقای سطح شناخت والدین از واقعیتهای روز، همچنین ایجاد حس تعهد در خانوادهها برای مدیریت امور خود به جای واگذاری مسئولیت به نهادهای بیرونی و نیز آموزش مهارتهای ارتباطی، تربیتی و اقتصادی برای تبدیل خانواده به کنشگر فعال اجتماعی، از جمله امور بسیاری مهمی است که نباید از آن غفلت کرد.
فرهمندپور در خاتمه خطاب به کنشگران اجتماعی ابراز داشت: موضوع فعالیت شما افراد منفرد نیستند، بلکه هویت جمعی خانواده است. جور خانواده را نکشید؛ خانوادهها را آماده کنید تا خودشان نقش فعال خویش را ایفا کنند. این را هم بدانید که بازتعریف خانواده از یک نهاد منفعل به نهادی اثرگذار در سرنوشت جامعه، بزرگترین گام در عبور از بنبستهای اجتماعی امروز است.
نظر شما